Ljóðasamkeppni Hinsegin daga var haldin í níunda skiptið í sumar, en samkeppnin hefur verið fastur liður í hátíðarhöldum Hinsegin daga frá árinu 2016. Markmiðið er að gefa hinsegin röddum rými og hefja upp hinsegin ljóð og skáldverk. Alls bárust 40 ljóð í keppnina í ár, en dómnefnd fer yfir allar innsendar tillögur nafnlaust. Í dómnefnd sátu Viðar Eggertsson, Harpa Rún Kristjánsdóttir og Anton Helgi Jónsson.
Hér má lesa ljóðin sem voru í 1.-3. sæti ásamt rökstuðningi dómnefndar.
1. sæti
Álit dómnefndar:
Í ljóðinu Orðsifjar kallast á rökhugsunin og tilfinningarnar sem flækjast fyrir henni. En þarf það að vera svo? Er það ekki bara rökhugsunin sem er að flækjast fyrir? Í frjóu og snjöllu samspili þessara tveggja andstæða í ljóðinu verður til sannleikurinn um ástina. Þegar öllu er á botnin hvolft þarf ekki flóknar orðskýringar. Þegar allt hefur verið sagt hefur ástin síðasta orðið. Ástin er einfaldlega hrein og bein og hana þarf ekki að skilgreina og flækja með orðsifjum.
Orðsifjar
Höfundur: Auður Emilsdóttir
Ég er klettur
stend af mér storma öld eftir öld
Ég er eikartré
með rótarkerfi sem nær langt ofan í jörðina
Þú snertir á mér handarbakið
Það neistar á milli okkar
Ég er lukkunnar pamfíll hugsa ég
(Merkilegt orð, pamfíll
komið úr dönsku
þaðan úr öðrum málum
þýðir „mikið elskuð“
sem á vel við
vona ég)
Hendur þínar
á lærum mínum
Hvert einasta líffæra innra með mér fer heljarstökk
(Annað orð komið úr dönsku
þaðan úr öðrum málum
með gagnsæja merkingu
og ef hjarta mitt er að taka sitt lokastökk í dag
vil ég helst að það sé einmitt hér)
Varir okkar
við það að snertast
Ég held niðri í mér andanum
(Velti fyrir mér
hver ákvað að sálir og hreyfing á lofti
væru nógu lík til að bera sama heiti
og hvort sál mín muni sameinast þinni
ef við öndum frá okkur samtímis)
Það kvarnast úr klettum
Rótarkerfi visna
Ekkert er eilíft
Ef ég gæti bara einbeitt mér
að einu í einu
þá væri það
þú
2. sæti
Álit dómnefndar:
Í ljóðinu „1991: A Space Odyssey“ er dregin upp mynd af sérstöku atviki, jafnvel einstöku, sem endurspeglar mikla tilfinningaólgu og hugarstríð. Sviðsetningin er í umhverfi sem virðist utan Íslands en þær spennuþrungnu aðstæður sem ljóðið dregur upp verða táknræn lýsing á sálarástandi sem flest fólk þekkir. Magnað ljóðmál og öguð framsetning sem lumar á húmor og margræðni ná að gera óvenjulega uppplifun að reynslusögu sem snertir okkur öll.
1991: A Space Odyssey
Höfundur: Kathy D’Arcy
On the way home from school
some random day my mother twisted the wheel
brought the car to a shuddering stop at the hedge
and after we’d thumped back against our seats
turned and asked in the most constipated voice
if I was – a lesbian?
She might as well have asked
if I was a hologram she could switch off
a demon inhabiting her strange daughter
her hands hair-triggered on the wheel
ready to plunge both of us
through the hedge and down the steep hill
she screaming and shielding her eyes
from strobing neon images of k.d. lang, Lois Lane
the older blonde girl wearing aftershave on my bus
me emerging, dazzled, gripping the dashboard
into the skinless silence beyond the singularity
1991: Ferð út í geim
Íslensk þýðing: Anton Helgi Jónsson
Einn daginn á leið heim úr skólanum
snarsneri móðir mín stýrinu, lét bílinn
stöðvast með hökti utan í limgerðinu
og eftir að við hlunkuðumst aftur i sætin
vatt hún sér að mér og spurði heit í rómnum
hvort ég væri – lesbía?
Hún hefði eins getað spurt
hvort ég væri hólógram sem hún gæti slökkt á
umskiptingur í hinni undarlegu dóttur hennar
hendur hennar voru á stýrinu
reiðubúnar til að steypa okkur báðum
gegnum limgerðið og niður bratta hæðina
hún öskrandi og byrgjandi augun
fyrir glóandi neonmyndum af k.d. lang, Lois Lane
eldri ljóskunni með rakspírann í strætó
ég á leið út, blinduð, með tök á mælaborðinu
inní fláða þögnina handan sérstöðunnar
3. sæti
Álit dómnefndar:
Ljóðið Hvor ykkar er alvöru mamman? Er á yfirborðinu einföld spegilmynd þess smááreitis sem folk í svokölluðum óhefðbundnum hjónaböndum verður fyrir. Ljóðmælandi þarf að svara spurningum sem settar eru sakleysislega fram, en eiga sér í raun engin einföld svör. Undir niðri kraumar svo reiði allra þeirra hópa sem neyðast til að takast á við spurningar af þessu tagi vegan þess eins að vera ekki svona heldur hinsegin. Öskrið í lokin endurspeglar síðan niðurbælda gremjuna sem óhjákvæmilega skapast í þessum aðstæðum og minnir um leið á mikilvægi baráttunnar.
Hvor ykkar er alvöru mamman?
Höfundur: Ásta Heiðrún Elísabet Pétursdóttir
Og mig langar að spyrja
Er það sú sem parar saman fleiri sokka eða eldar matinn?
Sú sem vaknar á nóttunni, strýkur litlum vanga og tekur djúpan andadrátt (því það þarf ógrynni
af þolinmæði klukkan tvö um nótt)?
Eða er það sú sem dansar tannburstadansinn og les langa sögu (þó klukkan sé orðin of margt)?
En ég veit að þú ert ekki að spyrja að því
Við erum báðar mömmur hennar
segi ég, og brosi. (Því það er satt.)
Nei ég meina alvöru mamma hennar? Það er áhersla á alvöru.
Og kannski svara ég hvor okkar hafi gengið með,
passað hana inní okkur, þessa mánuði
þegar hún var nýhætt að vera hugmynd.
Eða kannski spyr ég, þú meinar líffræðileg mamma hennar?
Og brosi, til að sýna að mér er sama
því ég veit að það eru engin efri mörk á ást.
Þú kinkar kolli og snýrð þér
Hvora elskarðu meira, alvöru mömmu þína eða hina?
Og ég minni mig á
að það má ekki segja börnum
að fokkasér.